Last van urineverlies bij het niezen of sporten? Bekkenklachten na een bevalling? Of aanhoudende bekkenpijn zonder duidelijke oorzaak? Je bekkenbodem speelt mogelijk een grotere rol dan je denkt. Bij KineKracht in Waregem helpt bekkenbodemtherapeut Lore Deforche dagelijks patiënten met klachten die vaak onbesproken blijven, terwijl er zoveel aan te doen is.
In dit artikel leggen we uit wat bekkenbodemtherapie precies inhoudt, welke klachten we behandelen, hoe een behandeling verloopt en wat je kunt verwachten. Of je nu kampt met incontinentie, prolaps, bekkenpijn of postnatale klachten: gerichte bekkenbodemtherapie kan je helpen.
Kort samengevat
- Urine-incontinentie treft 25 tot 45% van alle vrouwen wereldwijd, met een stijging tot meer dan 40% boven de 70 jaar (Milsom I, Climacteric, 2019).
- Bekkenbodemspiertraining geneest of verbetert urine-incontinentie bij het merendeel van de vrouwen, bevestigd in 31 gerandomiseerde studies met 1.817 deelneemsters (Dumoulin et al., Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018).
- Geïndividualiseerde bekkenbodemtherapie vermindert prolapsklachten significant, bewezen in een multicenter RCT met 447 vrouwen (Hagen et al., The Lancet, 2014).
- Prenatale en postnatale bekkenbodemtraining vermindert het risico op urine-incontinentie na de bevalling (Woodley et al., Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020).
Waarom bekkenbodemtherapie zo belangrijk is
De bekkenbodem is een groep spieren die als een hangmat onderaan je bekken gespannen zit. Deze spiergroep heeft drie cruciale functies: ondersteuning bieden aan je blaas, baarmoeder of prostaat en darmen, controle over je continentie, zowel urine als ontlasting, en een actieve rol bij seksualiteit en stabiliteit van je romp.
Wanneer deze spieren verzwakt, verkrampt of gedescoördineerd raken, ontstaan klachten die je dagelijks leven flink kunnen beïnvloeden. Uit epidemiologisch onderzoek blijkt dat 25 tot 45% van alle vrouwen op enig moment in hun leven last heeft van urine-incontinentie. Bij vrouwen boven de 70 jaar loopt dit op tot meer dan 40%. Ook mannen worden getroffen: een meta-analyse toont dat bekkenbodemspiertraining het herstel van continentie na prostaatoperatie tot 2,77 keer kan verbeteren. Toch zoekt slechts een minderheid professionele hulp, vaak door schaamte of het idee dat het 'erbij hoort'. Bekkenbodemklachten zijn echter in de meeste gevallen goed behandelbaar met gerichte kinesitherapie.
(Milsom I, Climacteric, 2019; Xin et al., Translational Andrology and Urology, 2023)
Voor wie is bekkenbodemtherapie bedoeld?
Bekkenbodemklachten komen vaker voor dan je denkt, en niet alleen bij vrouwen na een bevalling. Bij KineKracht behandelen we een breed scala aan patiënten.
Vrouwen: zwangere vrouwen ter voorbereiding op de bevalling, vrouwen na een bevalling met verzwakte spieren of littekenpijn, vrouwen in de menopauze met toenemende incontinentie, en vrouwen met pijn tijdens gemeenschap (dyspareunie).
Mannen: mannen na een prostaatoperatie met urineverlies, mannen met chronische bekkenpijn of pudendusneuralgie, en mannen met erectie- of ejaculatieproblemen gerelateerd aan bekkenbodemspanning.
Kinderen: kinderen met bedplassen (enuresis) of aanhoudende plasaccidenten overdag, en kinderen met obstipatieklachten gerelateerd aan bekkenbodemfunctie.
Het taboe rond deze klachten zorgt ervoor dat veel mensen jarenlang rondlopen met problemen die vaak binnen enkele weken tot maanden behandelbaar zijn.
Waar helpen wij bij? Een overzicht van onze behandelingen
Bij KineKracht bieden we gerichte behandelingen aan voor bekkenbodemklachten. Elke behandeling wordt op maat afgestemd op jouw specifieke situatie en klachten.
Bekkenbodemspiertraining
Bekkenbodemspiertraining is een gerichte oefentherapie waarbij je leert om de spieren van je bekkenbodem bewust aan te spannen, te ontspannen en te coördineren. Bij urine-incontinentie, of het nu gaat om stressincontinentie bij hoesten of sporten, urge-incontinentie met plotse onhoudbare aandrang, of een combinatie, is bekkenbodemspiertraining de aanbevolen eerstelijnsbehandeling. Een Cochrane-analyse van 31 gerandomiseerde studies met 1.817 vrouwen bevestigt dat bekkenbodemspiertraining incontinentie geneest of significant verbetert bij het merendeel van de vrouwen. Soms wordt biofeedback ingezet: een apparaat dat de activiteit van je bekkenbodemspieren meet en zichtbaar maakt op een scherm, zodat je leert om de juiste spieren correct aan te spannen. Je krijgt oefeningen mee voor thuis die we geleidelijk opbouwen.
(Dumoulin et al., Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018)
Manuele therapie bij bekkenpijn
Manuele therapie bij bekkenpijn is een hands-on behandeling gericht op het verminderen van spierspanning, triggerpoints en bindweefselbeperkingen in en rondom de bekkenbodem. Chronische bekkenpijn wordt vaak veroorzaakt door hypertonie, namelijk overactieve bekkenbodemspieren die niet meer ontspannen. Dit kan pijn geven in het bekken, de onderrug of de liezen. Met ontspanningstechnieken, ademhalingsoefeningen en gerichte manuele technieken werken we aan het verminderen van deze spanning. Bij hardnekkige triggerpoints kan dry needling worden ingezet voor snellere verlichting. Een gerandomiseerde multicenter studie toonde aan dat myofasciale therapie bij 59% van de vrouwen met chronische bekkenpijn een significante verbetering gaf, tegenover 26% bij controlebehandeling.
(FitzGerald et al., The Journal of Urology, 2012)
Bekkenbodemtherapie bij prolaps
Bekkenbodemtherapie bij prolaps is een conservatieve behandeling gericht op het versterken van de bekkenbodemspieren om de steun aan verzakte organen te verbeteren. Een prolaps, een verzakking van de blaas, baarmoeder of endeldarm, geeft vaak een drukkend gevoel, alsof er iets naar beneden zakt. Met geïndividualiseerde bekkenbodemspiertraining werken we gericht aan het verbeteren van de spierkracht en het verminderen van je klachten. De POPPY-studie, een grote multicenter RCT met 447 vrouwen, toonde aan dat gerichte bekkenbodemtherapie prolapsklachten significant vermindert.
(Hagen et al., The Lancet, 2014)
Pre- en postnatale bekkenbodemrevalidatie
Pre- en postnatale bekkenbodemrevalidatie is een gespecialiseerde begeleiding vóór, tijdens en na de zwangerschap gericht op het optimaliseren van de bekkenbodemfunctie. Tijdens de zwangerschap helpen we je met het voorbereiden van je bekkenbodem op de bevalling, het aanleren van ontspanningstechnieken en de juiste persstrategie. Na de bevalling richten we ons op het herstel van verzwakte spieren, rectus diastase, littekenpijn na keizersnede of episiotomie, en het voorkomen van langdurige incontinentie. Een Cochrane-analyse bevestigt dat pre- en postnatale bekkenbodemtraining het risico op urine-incontinentie na de bevalling vermindert.
(Woodley et al., Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020)
Wanneer start je best met bekkenbodemtherapie?
Het ideale moment om te starten met bekkenbodemtherapie hangt af van je situatie. Bij postnatale klachten kan je doorgaans starten vanaf 6 weken na een vaginale bevalling of 8 weken na een keizersnede, in overleg met je verloskundige of gynaecoloog. Bij klachten na een prostaatoperatie raden we aan zo snel mogelijk te starten. Onderzoek toont aan dat vroegtijdige bekkenbodemtraining het herstel van continentie significant versnelt (Xin et al., Translational Andrology and Urology, 2023).
Ook als je klachten al langer bestaan, is het nooit te laat. Veel patiënten hebben jarenlang klachten voordat ze hulp zoeken. De bekkenbodemspieren reageren op training, ongeacht je leeftijd. Gemiddeld zien we goede resultaten binnen 6 tot 12 sessies, maar acute klachten kunnen sneller verbeteren terwijl chronische problemen meer tijd vragen. Jij bent de belangrijkste factor in je herstel: de oefeningen die je thuis doet, maken het verschil.
Onze aanpak: persoonlijk en op maat
Bij KineKracht geloven we dat elke patiënt uniek is. Daarom starten we altijd met een grondige intake waarbij we je volledige situatie in kaart brengen. Het eerste consult duurt ongeveer 30 tot 45 minuten. We bespreken je klachten, je medische voorgeschiedenis en je dagelijkse gewoontes. Vervolgens bekijken we je houding, ademhaling en beweegpatronen. Indien nodig en met jouw toestemming voert de therapeut een inwendig onderzoek uit. Dit gebeurt enkel wanneer therapeutisch relevant, altijd met uitleg vooraf, en is niet verplicht.
Op basis van het onderzoek stellen we een behandelplan op maat samen. Gedurende je hele traject passen we de behandeling aan op basis van je vooruitgang. Je bepaalt zelf je grenzen: elk onderzoek en elke behandeling gebeurt in overleg en met respect voor je comfort.
Terugbetaling via het ziekenfonds
Bekkenbodemtherapie valt onder kinesitherapie en wordt gedeeltelijk terugbetaald door je ziekenfonds. Je hebt hiervoor een voorschrift nodig van je huisarts, gynaecoloog of uroloog.
Bij gewone pathologie heb je recht op 18 terugbetaalde sessies per jaar. Bij bepaalde indicaties, zoals postoperatieve revalidatie of erkende chronische aandoeningen, kan je in aanmerking komen voor tot 60 sessies binnen 12 maanden (Fa-pathologie) of een onbeperkt aantal sessies gedurende een langere periode (E-pathologie). De exacte categorie hangt af van je specifieke diagnose. Wij helpen je graag bij het uitzoeken van je terugbetalingsmogelijkheden.
(RIZIV, Terugbetaling kinesitherapie Fa en Fb)
Maak vandaag nog een afspraak
Maak vandaag nog een afspraak
Bekkenbodemklachten zijn behandelbaar. Het eerste wat je moet doen, is erover praten. Dat kan met je huisarts, je gynaecoloog, of rechtstreeks met ons team bij KineKracht in Waregem.
Heb je vragen of wil je een afspraak maken? Plan hier je consultatie of neem contact met ons op. Samen bekijken we wat we voor je kunnen betekenen.
Je klachten hoeven geen deel van je dagelijks leven te blijven.
